बजार अभाबको कारण ७० प्रतिशत उँखु खेती घटयो

प्रदिप कोइराला
स्याङजा ३ फागुन ।

प्रमुख नगदेबालीको रुपमा रहेको उँखु सिजनको फलफुलको रुपमा मात्र नभइ औषधीको रुपमा पनि उपभोग गर्दै आइरहेको स्याङजामा उँखु कृषकलाइ बजारको अभाबले गर्दा चिन्तित मात्र भएनन बिगतको तुलनामा ७० प्रतिशत कृषकको संख्यामा कमी आएको छ ।

माघ फागुन र चैत्र महिनामा बिभिन्न चाडपर्व तथा हाटबजारमा बिक्री हुने उखुले अहिले बजार अभाबकै कारण देखाएर खेती गर्न छाडेपछि उखुको अभाब भएको छ । भने नगदेबाली उखु खेतीलाइ सरकारी सहयोग र ब्यबस्थित बजार अभाबको कारण कृषकहरु उक्त खेतीबाट फाइदा नभएपछि उखु खेती छाड्रन बाध्य भएका हुन ।

बिगत ५ वर्ष अगाडी स्याङजाका वालिङ स्वरेक तथा दहथुम गाबिसमा उँखु खेती गर्ने कृषकहरु सयौको संख्यामा थिए । माहाशिवरात्री र ३ दिने माहाशिवरात्री बजार मा उखु प्रसस्त रुपमा बिक्री हुने गथ्र्यो तर अहिले उंखुको उत्पादन कम भएर होला मेलामा उँखु पाउन गाह्रो भयो मेला हेर्न आएका एक ग्राहकले भने “उखु खानलाइ मिठो हुने र औषधीको काम पनि गर्ने चिज हो ”  भने अर्का बालिङ् नगरपालिका वार्ड नं. ११ अमले गाँउका उखु ब्यापारी नेत्र बहादुर थापाले भने  पहिले ठुली एकादशी, महाशिवरात्रि माघेसंक्राति, लगायतका धार्मिक चार्डपर्वमा मेला लाग्ने गरेकाले उखुको व्यापार राम्रो थियो तर अहिले मेला लाग्न छाडेकाले ब्यापार पनि खस्कदै गयो कृषकहरु ले पनि खेती गर्न छाडेको बताए  ।

फोटो: माहाशिवरात्री मा स्याङजाको पबित्र धार्मिक स्थल छायाक्षेत्र मन्दिर परिसरमा मा उँखुको ब्यापार गर्दै

फोटो: माहाशिवरात्री मा स्याङजाको पबित्र धार्मिक स्थल छायाक्षेत्र मन्दिर परिसरमा मा उँखुको ब्यापार गर्दै

उखु खेति गरेर बार्षिक २ लाख सम्म आम्दानी गरेका थापाले अहिले मुस्कीलले ५० हजार मात्रै आम्दानी गरेको बताए । थापाले ६ रोपनी जग्गामा उखु खेती गर्दै आएका छन । ५ वर्ष अघि आफ्नो गाउमा ५० जना भन्दा बढी कृषकले उँखु खेती गरेका थिए अहिले उखु खेती गर्ने कृषक औलामा गन्न सकिने कृषक थापाले बताए । बजार ब्याबस्थापन गर्न सके उंखुको राम्रो उत्पादन हुन्छ र आम्दानीले सजिलै जिबिकोपार्जन हुने समेत थापाले बताए ।

अर्का कृर्षक ख्याम बहादुर थापाले भने बर्ष भरीकै खेति भनेको हाम्रो उखुनै हो । तर के गर्ने बेच्ने बजार नपाएपछी आफ्नो मेहनत खेर जान्छ । उनले भने शिवरात्रिको भोली पल्ट छाङ्छाङ्दीको आधीखोला किनारमा लाग्ने मेलामै बिक्री गरेको उँखुले पुग्थो तर अहिले मेलामा यहाको समितिले बजारको सुरक्षा भएन भन्दै बजार लगाउन छाडेकाले आफुहरु मर्कामा परेको बताए  ।

बजार नपाएकै कारण जिल्लाका धेरै कृर्षक हरुले उखु खेतीबाट बिस्थापित भएका छन ।उखु खेतीलाइ ब्याबस्थि तगर्न सके उँखुबाट सयौ कृषकको जिबिकोपार्जन मात्र नभइ उँखु वाट खुदो उत्पादन गरि खुदो जन्यबस्तुबाट हजारौ ब्यापारी तथा सर्वसाधारण लाभान्बित हुने थिए । उचित सरकारी सहयोग र जिल्लामा गठित उद्योग वाणिज्य संघ लगायतको सहयोग पाएमा आफुहरु पुन उँखु खेती लगाउने कृषकहरु बताउछन ।

Leave a Reply